آدم بر فی ها
ماهنامه سینما و ادبیات / شماره یک فروردین 87
گزین گویه
من اگه معتاد شدم معتادم کردن( گورنها)
عکس برگزیده
فیلم پیشنهادی
پرونده سنتوری
اعتیاد بد است! / عماد نصیر دیوانی
نگاهی مقایسه ای به سنتوری و فیلمهای مرتبط با موسیقی در سینما
فیلمهای زیادی بر اساس زندگی هنرمندان بزرگ ساخته شده و این گونه فیلمها همواره بری مخاطبین سینمایی و تلویزیونی جذابیتهای زیادی داشته و خواهد داشت .نمونه های زیادی نیز در عالم سینما از این دست وجود دارد. در سینمای ایران چند فیلم حول و حوش موسیقی ساخته شده كه در سینمای بعد از انقلاب موارد قابل ذكری مانند "دل شدگان" ساخته مرحوم حاتمی و "قطعه ناتمام" ساخته مازیار میری وجود دارد اما سنتوری در جای خود اولین فیلم درباره یك خواننده پاپ از این دست می باشد(البته تا جایی كه ذهن ناتوان نگارنده اجازه می دهد).
در دو سه سال اخیر چند فیلم بر اساس زندگی خوانندگان بزرگ راك و موسیقی كانتری ساخته شده كه می توان به این فیلمها اشاره كرد: "روی خط راه برو" درباره اسطوره موسیقی كانتری آمریكا "جانی كش / "ری" در باره زندگی خواننده نابینا و سیاهپوست" ری چارلز" و "من آنجا نیستم" درباره موزیسن برجسته راك "باب دیلان" كه نقش دیلان را در این فیلم بازیگر معروف زن "كیت بلانشت" یفا نمود.
در سوی دیگر فیلمهایی بوده اند كه خود ستارگان موسیقی در آن به ایفای نقش پرداخته اند كه از پیشگامان دراین زمینه می توان به مرحوم الویس پریسلی اشاره كرد فیلمهای الویس در تاریخ سینما ماندگار نشدند و الویس در پناه موسیقی اش ماندگار شد اما مرحوم فرانك سیناترا شمایل بازیگری قدرتمندی از خود در چند فیلم از جمله "قطار سریع السیر فون راین" و "مرد بازو طلایی"(ساخته اتو پره مینگر) باقی گذاشت.
سینمای داریوش مهرجویی تا حدودی سینمایی ضد قصه است و سنتوری هم از این قاعده مستثنی نیست البته در سینمای دنیا هم فیلمهایی كه بر محور موسیقی پاپ یا راك ساخته شده اند كمابیش چنین خاصیتی داشتند و فاقد درام و قصه پردازی بوده اند اغلبشان از ساختاری مستند پیروی كرده اند(مانند بازسازی صحنه های كنسرت با انبوهی تماشاچی) در این مقال ما اغلب به فیلم معروف الیور استون ""the doors كه درباره گروه معروف موسیقی راك به همین نام می باشد ارجاع می دهیم.
سنتوری به مقطعی از زندگی یك خواننده نه چندان مطرح كه صرفا در مجالس برنامه اجرا می كند می پردازد و به شكل راوی اول شخص می باشد. فیلم به فرود و نه فراز زندگی علی بلورچی اشاره دارد و اینكه چطور اعتیاد او را به زوال كشانده و توامان در فعالیت هنری و زندگی خانوادگی اش شكست های تلخی را تجربه می کند. این در نگاه اول دستمایه خوبی برای یك فیلم سینمایی به نظر می رسد اما مانند اغلب فیلمهای نیمه موفق نیمه مطرح این سالها در محدوده اجرا دچار ضعفها و ایرادات زیادی می شود. فیلم قرار است حس همدلی ما را با این خواننده نگون بخت برانگیزد . فیلم ابتدا با چند ایده وشوخی آغاز شده و در نهایت به تلخی می گراید اما این سیر معكوس فاقد گیرایی است و تاثیر عمیقی بر مخاطب نمی گذارد .صحنه ای كه درامر گروه بعد از تاخیر علی به دنبالش می رود و او را مست می یابد خالی از هر گونه حسی است و در مقایسه با صحنه مشابه در فیلم the doors فقط كمی طنز آمیز به نظر می رسد حركات جیم موریسون چه روی صحنه و چه در استودیو وچه درخانه اش بسیار وقیح و زشت بود و حتی جامعه آمریكا این رفتار را برنتافت و در نهایت به فرانسه تبعید و درآنجا خودكشی كرد. صحنه ی كه سنتوری به روی صحنه می رود و تلو تلو خوران روی درامز سرنگون می شود مشابه طنز های نود شبی تلویزیون می شود . در جای جای فیلم علی به مست و پاتیل بودن خود اشاره می كند به قول معروف گفتن ندارد در فیلم the doors جیم موریسون خواننده گروه به كرات در حال استعمال LSD مشاهده می شود اما او هیچگاه در هنگام رویت داستان زندگی اش به این نكته اشاره نكرد.
حرف حساب سنتوری از دید من تقبیح مشروب خوری و استعمال مواد مخدر است همه می دانند كه مواد مخدر مضر است! همه ما صحنه های واقعی زیادی را دیده ایم كه معتادان در كنار خیابان چمباتمه زده و در نشئه گی فرو رفته اند و بسیار تاثیر گذار تر از فیلمی است كه كارگردانی معروف را پشت خودش دارد ولی احساس می شود كارگردان بیشتر مجذوب چند ایده طنز آمیز فیلم خودش شده است. در صحنه های پایانی فیلم the doors مدیر برنامه جیم موریسون هنگام تبعیدش به فرانسه داخل هواپیما به او می گوید دست از این جنگولك بازیهایش بردارد و آدم شود اما جیم در پاسخش به او با طعنه میگوید: شما هم زن دارید بچه دارید خونه و ماشین دارید .... این حرف دل او و پاسخی كوبنده و پیامی بسیار اثر گذار برای همه فیلم بود.فیلم the doors تجلی كامل خود ویرانگری یك هنرمند عصیانگر بود اما سیر زندگی سنتوری بسیار مشابه فیلم های سفارشی ساخته شده در باب مذمت مواد مخدر است. گلشیفته فراهانی هم مثل خسرو شكیبایی وثریا قاسمی در قالب دختر-زن رنج كشیده فرو رفته و بعید است مانند اسلاف خود حالا حالا ها از این پیله خارج شود. بهرام رادان كاراكتر خواننده معتاد و مست را ولی به خوبی اجرا كرده اما قسمت عمده این موفقیت و توجه به فیلم صدای تاثیر گذار محسن چاووشی است كه اگر نبود من هم رغبتی به تماشی فیلم نداشتم.
نوشته های دیگر این پرونده را بخوانید: احمد میراحسان( تو همچنان داریوش مهرجویی هستی)