آدم برفی ها
ماهنامه سینما و ادبیات شماره دو اردیبهشت 87
گزین گویه
ابلها مردا ! عدوی تو نیستم من، انکار توام (احمد شاملو)
عکس برگزیده
فیلم پیشنهادی
کتاب پیشنهادی
دو نگاه به فیلم به همین سادگی (رضا میرکریمی) : یک : رضا آیدین / دو : رضا کاظمی
برای خواندن نقد بعدی روی نام نویسنده اش کلیک کنید
زندگی کسالت بار آقای دم اسبی
این یاداشتی کوتاه درباره به همین سادگی است. دیگر حس و حال نقدش را ندارم. در زمان جشنواره نوشتم به همین سادگی سرشار از جزئیات است جزئیاتی که همه فیلم را شکل می دهند و بدون آنها این حس کلی از این داستان بی نهایت ساده در نمی آید.مثل همان فضله گنجشک که روی مانتوی مربی شعر می ریزد و بدون حاشیه پردازی اصل قضیه را میگوید..مثل همان حرص خوردن کودکانه و پشت پشتکی مادر وقتی می فهمد تلفظ انگلیسی یک کلمه را اشتباه گفته. مثل آهنگ نشکن دلمو و رقص دل انگیز و باشکوه دخترکان و کنجکاوی حسرت آمیز مادر.مثل زن فضول همسایه و سکانس حمام.مثل ته لهجه ترکی زن، مثل واکنش طبیعی و غیر معصومانه ای که در قبال کارت تلفن جامانده در دستگاه دارد. مثل لهجه مزخرف شوهر و چهره ملنگش،یا تحسین خواهی اش در باره کتی که خریده، مثل قضیه دیشهای ماهواره، مثل طره های موی زن و لباس پوشیدن های بی قاعده اش و تفاوت چهره اش در بیرون و درون خانه، مثل جایی که اسم خودش برایش کار نمی کند و مجبور است پشت تلفن اسم شوهرش را بگوید تا به جا بیاورندش: خانم کاظمی! مثل شعر گفتن و الهام گرفتنش از در و دیوار و تفت دادن کلمات در قالب شعر، مثل غرور مردانه سنتی پسر کوچولو مثل نگاهی که دختر موچولو به پسر کوچولو میکند، مثل سکانس بی نظیر کیک خوردن پسر کوچولوی بامزه، مثل توجه به کلمه house wife ، مثل ارتباط دوستانه و بی اکراه با دختر سانتی مانتال فروشنده و دودر کردن مرد سیبیلو( چقدر این سکانس واقعی و نشانگر روحیه زنهای ماست)، مثل حجب و حیای زن در برخورد با همکار شوهرش دم در، مثل زیبایی بی نهایت معصومانه زن، مثل تفال تلفنی مسخره، مثل آرایش کردن زن مقابل آینه، مثل بغ کردن و پاک کردن آرایش ، مثل مسخره کردن برنامه مردم فریب مردم ایران سلام، مثل نشان دادن خانه های پر از غم و بی شادی بخش بزرگی از مردم ایران، خانه های بغض گرفته، مثل آن جشن و صدای آهنگ و عربده، و مثل صدای ملکوتی آواز زن که چه حزن انگیز و پر درد است ( بازم بگم.؟) خلاصه مثل همه اینها و خیلی چیزهای دیگر که یادم نمی آید. فیلمی که همه اش ساختاری ساده و همگن و حاصل چینش این تکه های کوچک در کنار هم است و نه فمینیستی است و نه مردسالارانه و نه مذهبی و نه ضد مذهب. فقط و فقط یک زن سنتی اجباری ایرانی را با همه ظرایفش نشان می دهد و این نه تنها چیز کمی نیست که یک شاهکار است.این بهترین فیلم میرکریمی است. بدون تردید. بازی بی نهایت کنترل شده و سرشار از ظرافت هنگامه قاضیانی همه اصل و اساس فیلم است و شخصیتی به راستی پیچیده و غیر قابل پیش بینی خلق می کند. شخصیتی که قرار نیست معصوم و بی نقص باشد و سرشار از تناقض هاست... و بازی بی نظیر بچه ها که سطح جدیدی از بازیگری کودکان در سینمای ایران است.
با همه آنچه گفتم بسیار شگفت زده می شوم وقتی می خوانم برخی می نویسند زندگی واقعی را هر روز می بینند و با این فرض فیلم را بی ارزش می دانند. دراماتیزه کردن زندگی روزمره به شکلی که در به همین سادگی می بینیم چندان هم ساده نیست.
فیلمنامه نویس به قدری جزئیات کسالت آور زندگی را خوب کنارهم چیده و همه این ظرایف را در یک محدوده کوچک متراکم کرده که تماشاگر به سادگی دچار این وهم می شود که: این که یک روز عادی و همیشگی یک نفر است! ولی اگر خردمندانه تر نگاه کنیم این همه خرده واقعه در یک روز زندگی یک نفر یا این روال و چینش رخ نمی دهد و این ضرباهنگ و این کنار هم انبار شدن روزمرگی، دستاورد فیلمنامه ای دقیق و مینیاتوری و در پی آن کارگردانی یکدست و چشمگیر است. به همین سادگی...
این برداشت ناهنرمندانه از یک سو ریشه در توان اندک اندیشه دارد و از سوی دیگر به تفاوت روزمرگی های یک زن خانه دار نمونه وار ایرانی و یک انتلکتلکتلکتلکتوئل بر میگردد.
در خیابان می ایستم و به دور و برم نگاه میکنم شاید چیزی بهتر از این فیلم دستم را بگیرد:
پیرزنی دارد زنبیلی را به زور میکشد ، دو تا راننده تاکسی دعوا شان شده، دختری که ریملش از گونه هایش جاری شده و معلوم است که مدت زیادی از گریه اش نگذشته. مرد کچلی که دارد سرش را می خاراند. یک نفر وسط خیابان اسپند دود میکند و دور ماشینهای پشت چراغ قرمز می گرداند.صبر کنید ...یک نفر که موهایش را دم اسبی بسته، پاکت خالی سیگارش را مچاله میکند ومی اندازد توی جوب و پاکت دیگری از کیف رو دوشیش در می آورد و و سیگاری بیرون میکشد. سیگار را آتش می زند و خلط می اندازد توی جوب. قیافه اش داد می زند فکرهای ناجوری به سر دارد.خودش است. او سوژه بعدی خواهد بود.
استفاده از مطالب این سایت بدون ذکر منبع ممنوع می باشد/ لینک دادن مجاز است.