درباره ما تبلیغات ارسال نظر آرشیو
گزین گویه
من یک وظیفه می شناسم و آن عشق است(آلبر کامو)
تصویر برگزیده
فیلم پیشنهادی
"صدای پای محدوديت می آيد؟! "
نگاهي به تصويب آيين نامه در مورد حضور زن در سينما
اميررضا نوري پرتو
در خبرها شنيديم معاونت سينمايي وزارت ارشاد آيين نامه اي را در رابطه با كيفيت حضور زن در سينما تنظيم كرده است. اين مصوبه كه به آيين نامه سال 1382 شوراي فرهنگي و اجتماعي زنان در شوراي عالي انقلاب فرهنگي استناد كرده، در سه اصل و ده محور راهبردي به موضوع حضور زن در سينما پرداخته است. شايد در نگاه اول و در ديدي كلي اين آيين نامه نه تنها مشكل نداشته باشد، بلكه از خيلي جهات مفيد و كمك كننده هم به نظر برسد. ولي با بررسي موردي موضوع هاي مطرح شده در آن مي توان ادعا كرد اين طرح تصويبي به دليل عدم بهره مندي از ديدي عميق و موشكافانه نسبت به برخي جزييات ارائه شده اش مي تواند سينماي ايران را به همان محدوديت هايي بكشاند كه زماني در دهه شصت شاهد آن بوديم.
از زمان روي كار آمدن دولت اصلاحات به مانند ديگر حوزه هاي اجتماعي، فرهنگي و سياسي فضاي سينماي ايران براي سرك كشيدن فيلم سازان در موضوع هاي به ظاهر تابو كمي بهتر شد. اما اين فضاي باز هنري و فرهنگي در ادامه به ضرر سينماي ايران تمام شد. تهيه كنندگان و بانيان فيلم ها آن قدر درگير سوددهي در گيشه بودند كه از آزادي هاي نسبي نه براي مطرح كردن معضلات اجتماعي و فرهنگي بلكه جهت رضايت عوام استفاده كردند و افراط را در اين كار آن قدر تا آن اندازه ادامه دادند كه به مرور زمان در تماشاگران نيز دافعه به وجود آمد. متاسفانه نتيجه آن سهل انگاري ها هنوز هم در بدنه سينما به چشم مي خورد و گريبان سينماي ايران را رها نكرده و حتي در خيلي از يادداشت ها و نقدها به مشكلات اساسي در محتوا و فرم فيلم ها اشاره شده است. اما بدون شك ريشه يابي و رفع آن ها با اجراي طرح هايي همچون آيين نامه اخير معاونت سينمايي تحقق نخواهد گرفت.
دور از انصاف است اگر بخواهيم بر ابتذال در انتخاب موضوع و عدم توجه سينماگران به مشكلات اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و حتي سياسي (كه بخشي از آن به محدوديت هاي مميزي مربوط مي شود) چشم ببنديم و به مانند كبك سر در برف فرو ببريم و نوع پوشش هنرپيشگان زن در فيلم ها را بزرگ ترين معضل سينماي مان عنوان كنيم. اين عمل معاونت سينمايي را مي توان به دوستي خاله تشبيه كرد! در زماني كه سينما به عنوان مهم ترين و بانفوذترين نماينده فرهنگ و هنر ايران در سطوح بين الملل، نه از سوي دولت و رسانه ملي و نه از طرف گروه هاي سياسي آن چنان كه بايد مورد حمايت قرار نمي گيرد، اعلام علني چنين تصميم هايي (بدون در نظر گرفتن نفع يا ضرر آن براي سينما) تنها به مانند نمك پاشيدن بر زخم هاي كهنه و عميق هنر هفتم در كشورمان است.
به جرات مي توان ادعا كرد در هيچ يك از فيلم هاي ايراني پديده بي حجابي وجود ندارد و اگر هم در اين رابطه كاستي هايي به چشم مي خورد با تذكر و توبيخ هاي كتبي و موردي به تهيه كنندگان و يا در قالب برنامه هايي هدف دار و با برگزاري نشست هايي توجيهي و خصوصي با حضور خود اهل سينما مي توان چارچوب ها و مرزهاي مورد نظر مسئولين را براي سينماگران مشخص كرد. همين ماه گذشته بود كه رييس سازمان صدا و سيما در راستاي برخوردهاي نه چندان مناسب تلويزيون با سينما بد حجابي در فيلم هاي ايراني را مورد نكوهش قرار داد و آن را دليل اصلي عدم تمايل تلويزيون براي نمايش فيلم هاي ايراني عنوان كرد.
نمي توان منكر اين قضيه شد كه بازيگران زن در فيلم ها بدون توجه به اقتضاي فضاي آن آثار، در هر سكانس با يك مدل لباس در مقابل دوربين ظاهر مي شوند. اما خوب مي دانيم كه اين قضيه به ضعف در تعريف مسئوليت هاي طراحان لباس در فيلم ها و عدم تسلط كارگردانان بر حفظ راكورد صحنه ها و البته بخشي هم به جريان بازيگر سالاري در سينما مربوط مي شود و البته مي توان خيلي آسان آن را برطرف كرد. ضمن آن كه اگر قرار است به نوع آرايش و پوشش بازيگران زن خرده بگيريم، پس شايد بد نباشد آيين نامه اي را هم در خصوص نوع پوشش بازيگران جوان مرد در فيلم ها و حتي مجموعه هاي تلويزيون تصويب كنيم. اما قطعا چنين حركت هايي هيچ مشكلي را حل نمي كند و بر عكس معضلات ريز و درشتي را در آينده به وجود خواهد آورد.
در بخش هاي ديگري از آيين نامه مذكور بر ترسيم درست چهره زن در فيلم ها تاكيد شده است. اين مورد بدون شك جاي بسي اميدواري دارد اما بايد مرزهاي آن مشخص شود. در واقع مي توان گفت در آينده اي نزديك سينما با قرار گرفتن در سايه اجراي اين آيين نامه بر روي شمشير دو لبه اي حركت خواهد كرد. اگر منظور تنظيم كنندگان آيين نامه توجه بيشتر سينماگران به مشكلات شايع زنان در حريم خانواده و اجتماع است، بايد به آنان حق داد و از فيلم سازان توقع داشت كه از دستورات اشاره شده در مصوبه پيروي كنند. اما از سويي ديگر اگر قرار باشد حضور پر رنگ زنان در فيلم هاي سينمايي كه در يك دهه گذشته آرام آرام شكلي جدي و غير قابل انكار به خود گرفته، به بهانه اين آيين نامه به مرور به حاشيه رانده شود، آن وقت بايد فاتحه اين سينما را خواند و به انتظار آثاري نشست كه مانند فيلم هاي سينمايي و مجموعه هاي تلويزيوني در دهه شصت، زنان در انتهاي قاب ها قرار مي گيرند و يا در گوشه آشپزخانه ها در حال سبزي پاك كردن و پختن غذا نشان داده مي شوند.
استفاده از مطالب این سایت بدون ذکر دقیق و قابل لینک آدرس سایت ممنوع می باشد/ لینک دادن مجاز است