درباره ما تبلیغات ارسال نظر آرشیو
حتما آدم برفی ها را به عنوان معرف خود ذکر کنید.
جهانی شدن ارتباطات یا جغرافیای رسانه ای
مریم یگانه
طرح از رضا کاظمی
جهانی شدن یا globalization اگر چه چند وقتی است عبارت و اصطلاح متداولی بر زبان دانشگاهیان و رسانه ها ست اما ابداً یک پدیده جدید نیست. بعد از پایان یافتن جنگ جهانی دوم که موانع از سر راه تجارت آزاد برداشته شد و تجارت، شکلی بین المللی پیدا کرد و نیروی انسانی در جستجوی کار مرزهای کشور را طی کرد، جهانی شدن آغاز شد. این تولد اگرچه در بطن اقتصاد رخ داد اما به سرعت با علم و فرهنگ و حتی سیاست آمیخت تا روزی به یک اقتضای ناگزير بدل شود.
گرچه سعی بر این است که بین دو اصطلاح متفاوت "جهانی شدن" و "جهانی سازی" که گاه به اشتباه یکسان انگاشته می شوند تمایز قائل شویم و جهانی شدن را ضرورتی گریز ناپذیر برای جوامعی که خواستار رفاه مردم خود به وسیله همسوسازی با جریان قوی و مفید به حال جهان و جامعه بشری بدانیم که برای جا نماندن از قافله آن باید خود یک بازیگر توانا بر این صحنه آشفته بود و جهانی سازی را نقشه ای خبیثانه توسط کشورهای ابرقدرت دنیا و پیشگام همه آنها آمریکا برای سلطه هر چه بیشتر اقتصادی و سیاسی و فرهنگی بر سایر کشورها- کشورهای جهان سوم - نمی توان نقش رسانه را در این میان منکر شد.
رسانه ها که خود به اقتضای زمان پوسته تنگ مرزهای جغرافیایی را در نوردیدند و از قالب وسایل ارتباط جمعی بومی و محلی خارج شدند، یکی از ارکان مهم ارتباط جوامع هستند. چه با عنوان ابزار نظام سرمایه داری برای تحمیل جهانی سازی از راه ترویج و تبلیغ مصرف گرایی و صدور الگوی زندگی شهروند متوسط غربی به دورترین مناطق زمین و تبدیل نوجوان ساکن جزایر دوردست مجمع الجزایر سلیمان در اقیانوس آرام که نسل اندر نسل فرهنگی منحصر به فرد را از اجدادش به ارث برده به مصرف کننده کوکاکولا و پیتزا HOT وهمبرگر مک دونالد و طرفدارفلان تیم بسکتبال لیگ NBA و چه با عنوان آگاهی بخشی در مورد جهانی شدن در قالب ضرورتی غیر قابل اجتناب پیش روی جوامع در راستای معرفی فرهنگ و چهار چوبهای قومی و ملی خود به جهانیان برای ثبت و بسط آن و یا حتی ایجاد نوعی مقاومت فرهنگی و اجتماعی در مقابل هجوم فرهنگ بیگانه از راه ارزشمند سازی فرهنگی در داخل کشورشان.
رسانه ها و در واقع ارتباطات چه از راه ایجاد جهانی جدید با سر و شکلی مجازی به موازات جهان واقعی- اینترنت- و چه از راه گسترش جهانی پوشش های خبری و انتشار اخبار حتی در فرم تک سویه شمال- جنوب از طرفی خود از جمله عناصری است که در کنار علم و فرهنگ و سیاست و ... جهانی شده است و از طرف دیگر ابزار جهانی شدن و پیوستگی جوامع مختلف با تمام خصلتها و خصوصیات منحصر به فرد هر یک است و اتفاقی که در پروسه تدریجی جهانی شدن به واسطه رسانه ها افتاده این است که ظهور انقلاب ارتباطی- جهانی شدن ارتباط- فضای امن فرهنگ را از میان می برند و هر فرهنگی خود را تحت محاصره ظهور فرهنگهای دیگر می بینند.
انتشار سریع ایده ها به وسیله فن آوری باعث بروز متنوع خرده فرهنگی می شود. فرهنگهایی شبیه سازی شده که الزاماً نمادهای فرهنگ مادر را از دست نداده است. در واقع رسانه ها جهان را به دهکده ای کوچک یا به عقیده "مارشال مک لوهان" – اندیشمند کانادایی- به قبیله ای تبدیل می کند. او معتقد است تاریخ متشکل از سه مرحله است. مرحله اول مرحله قبیله ایست با ویژگیهای مخصوص به خود مانند برخورد رو در روی شخص با شخص و ایجاد ارتباط شفاهی. مرحله دوم اختراع چاپ است که در این مرحله افراد می توانند ورای فعالیت های مشترک با سایر افراد جامعه، به تنهایی تفکر کنند که مک لوهان آن را مرحله "قبیله گریزی" می نامد.
اما مرحله سوم با اختراع تلویزیون آغاز می شود. همان وسیله ای که انسانها را در فرایند "قبیله ای شدن مجدد" قرار می دهد. البته نه متولدین بعد از سال 1950 چون آنها خود با تلویزیون زاده و رشد کرده اند و هرگز از قبیله خارج نبوده اند که لازم باشد مجدداً عضو قبیله شوند. مرحله ای که مجدداً افراد جامعه را شبیه به هم با عقاید و فرهنگ و احتیاجات و ... مشابه یکدیگر می سازد.
امروز جهانیان ساکن جغرافیایی هستند که به واسطه جهانی شدن، رسانه ها برای آنها رقم زده اند. جهانی شدن، پدیده ای که خود به واسطه ِرسانه های بین المللی به وجود آمده است.
استفاده از مطالب این سایت بدون ذکر دقیق و قابل لینک آدرس سایت ممنوع می باشد/ لینک دادن مجاز است